Istraživači Društva za zaštitu i proučavanje ptica Srbije zabeležili su na Sjeničko-pešterskoj visoravni izuzetno retku pticu – crnokrilog zijavca (Glareola nordmanni), što predstavlja tek treći dokumentovani nalaz ove vrste u Srbiji, nakon skoro 40 godina.
Ptica je uočena 2. maja tokom obilaska akumulacionog jezera između sela Karajukića Bunari i Braćak, gde su istraživači registrovali više desetina vrsta šljukarica. Među njima je primećen jedan primerak zijavca, koji je nakon detaljnog posmatranja i analize fotografija u letu identifikovan kao crnokrilni zijavac – izuzetno retka vrsta u Evropi.
Ova vrsta naseljava stepska područja i slana jezera od severa Crnog mora do Mongolije, dok zimu provodi u podsaharskoj Africi. Pretpostavlja se da je jedinka tokom migracije zalutala na područje Peštera. Poslednji put u Srbiji zabeležena je 1989. godine kod Kladova.
Stručnjaci ističu da Sjeničko-pešterska visoravan, a posebno Peštersko polje, predstavlja izuzetno značajno područje za seobu, odmor i ishranu ptica, što potvrđuju i brojni nalazi retkih vrsta.
U istom periodu zabeležen je i običan zijavac, koji je nekada gnezdio u Srbiji, ali je danas prisutan samo na prolazu i u malom broju.
Istraživači Društva za zaštitu i proučavanje ptica Srbije već skoro 20 godina sprovode istraživanja na ovom području, što je u poslednjoj deceniji dovelo do više značajnih otkrića.
Uprkos visokom stepenu zaštite i međunarodnom značaju, na Pešteru se i dalje beleže problemi poput nelegalne eksploatacije treseta, kao i planova za izgradnju vetroparka koji bi mogao uticati na migratorne vrste ptica.
Od 2025. godine u toku je i projekat PROZHUM, koji istražuje podzemne vode i biodiverzitet vodotokova Vape i Jablanice kod Sjenice, uz podršku francuskog istraživačkog instituta „Tour du Valat“.
Izvor: Društv za zaštitu i proučavanje ptica Srbije
Foto: Foto: DZPPS/Vukas Vučković
