Srbija je ove godine zabeležila najuspešniju sezonu gnežđenja orla krstaša (Aquila heliaca), jedne od najugroženijih i najstrože zaštićenih vrsta grabljivica u zemlji. Prema podacima Društva za zaštitu i proučavanje ptica Srbije (DZPPS), evidentirano je 29 teritorijalnih parova i čak 25 mladunaca, što predstavlja najbolji rezultat od početka intenzivnih mera zaštite ove vrste.
Nakon višemesečnog praćenja poznatih teritorija i pretrage novih područja pogodnih za gnežđenje, utvrđeno je da je od 29 registrovanih parova njih 27 započelo proces gnežđenja. Uspešno je gnežđenje završilo 16 parova, a mladunci bi trebalo da napuste gnezda do sredine jula.
Napredak je posebno vidljiv u poređenju sa prošlom godinom, kada je zabeleženo 19 parova i 14 mladunaca. Rast brojnosti i uspešnosti gnežđenja potvrđuje da mere zaštite daju rezultate.
Populacija orla krstaša nastavlja da se širi, prvenstveno u Banatu, duž toka Tise i prema granici sa Rumunijom. Ove godine prvi put nakon više decenija zabeleženi su gnezdeći parovi i aktivno gnezdo u južnoj Bačkoj.
I pored pozitivnih pokazatelja, stručnjaci upozoravaju da je opstanak vrste i dalje pod pritiskom brojnih pretnji. Tokom ove godine najmanje četiri para napustila su gnezda ili legla zbog uznemiravanja izazvanog prisustvom ljudi u blizini gnezdišta.
Među najvećim opasnostima za orla krstaša i dalje su uništavanje staništa, seča starih stabala, smanjenje dostupnosti plena, trovanje ptica, stradanje na elektroenergetskoj infrastrukturi, kao i uznemiravanje tokom perioda gnežđenja.
U narednim mesecima planirano je prstenovanje dela mladunaca i postavljanje satelitskih uređaja za praćenje njihovog kretanja, što će omogućiti bolje praćenje i zaštitu ove retke vrste u Srbiji.
Foto: Društva za zaštitu i proučavanje ptica Srbije/Nenad Mihajlović
