O ljekovitim izvorima vode na području Srebrenice zna se već vjekovima. Ovi dragocjeni srebrenički mineralni izvori bili su poznati čak i prije dva milenijuma, o čemu svjedoče natpisi iz 220. godine, ispisani na ostacima monumentalnog rimskog kupatila na lokalitetu Gradina (Sase) u blizini Srebrenice. Duga tradicija eksploatacije ruda u ovom području ostavila je za sobom mrežu rudarskih rovova i potkopa, što je pogodovalo postupnom formiranju i pojavi brojnih izvora mineralne vode na površini zemlje.
Prvi pisani izvještaj o srebreničkim vodama potiče iz druge polovine 17. vijeka. Ugledni turski putopisac Evlija Čelebija zabilježio je podatke o čudesnoj vodi koja izvire iz jednog rudnika srebra, kasnije nazvanoj „Srebrna voda“. Zanimljivo je da tadašnji stanovnici nisu znali cijeniti ovu blagodat prirode; sumnjali su u njena ljekovita svojstva i čak su vjerovali da može izazvati određene bolesti.
Do početka 19. vijeka, interesovanje za ljekovite vode ovog područja dolazi do izražaja zahvaljujući doktoru Hansu Duleru, koji je skrenuo pažnju naučne javnosti na njihova svojstva.
Naziv „Guber voda“ postao je poznat nakon što je ustanovljeno da srebrenički izvori naročito uspješno liječe razne kožne bolesti, posebno gubu – bolest koja je tada harala gotovo cijelom teritorijom pod vlašću Austro-Ugarske Monarhije. Samo nekoliko tretmana ovom vodom bilo je dovoljno da se pacijenti oporave. Na osnovu uspješnih tretmana sprovođena su brojna istraživanja, koja se nastavljaju do danas.
Za vrijeme Austro-Ugarske Monarhije, od 1887. godine, mineralna voda “Crnog Gubera” flaširana je i distribuirana po cijeloj Evropi, kao i u Africi i Americi. Ovo područje postalo je centar naučnih ispitivanja, a prva detaljna analiza obavljena je 1894. godine, kada je izvor proglašen jednim od najboljih prirodnih vrela u Evropi. Krajem osamdesetih godina 20. vijeka, izvezen je veliki broj boca s ovog izvora. Tokom 1898. godine izvezeno je 200.000 boca, a kompanija “Matoni” iz Beča je tri godine kasnije ostvarila rekordnu izvoznu cifru od 236.544 boca Guber vode.
Godine 1956, voda s izvora “Crni Guber” proglašena je lijekom za korekciju hipokromne anemije, a ovo je zaključeno proučavanjem koje je trajalo mjesec dana i u kojem je sudjelovalo 50 eminentnih stručnjaka iz različitih područja medicine u tadašnjoj Jugoslaviji. Voda je transportovana iz Srebrenice u Sarajevo, gdje su se nalazile punionice, i prodavana u apotekama u plastičnim bocama od 400 mililitara.
“Guber voda je lijek. Ona unaprjeđuje krvnu sliku i pomaže u liječenju drugih bolesti i deficitarnih stanja. Ovdje može biti glavni centar za rehabilitaciju ne samo Bosne i Hercegovine, nego i cijele regije. Nekada se koristila kao lijek, izdavala se na recept i propisivala u bivšoj Jugoslaviji. Ljekovita svojstva su i dalje prisutna”, ističe doktor Radomir Pavlović iz Srebrenice.
Guber voda sadrži željezo u dvovalentnom obliku, koje je jedino efikasno kada se konzumira u prirodnom stanju uz propisanu lekarsku terapiju, što je naučno potvrđeno za liječenje raznih bolesti. Ona liječi hipohromne anemije, esencijalne hipohromne anomalije, manjak apetita, opštu slabost organizma, gubitak tjelesne mase, iznemoglost, umor, astenične i neurovegetativne smetnje, hronična kožna oboljenja i reumatizam.
Na području Srebrenice postoji preko 30 izvora vode, od kojih je njih sedam naučno ispitano, a postoje čvrsti dokazi o njihovim ljekovitim svojstvima.
Među najpoznatijim izvorima je “Crni guber”, sa velikom izdašnošću i stalnom temperaturom od 12,4 stepena. Sadrži željezo, bakar, kobalt, nikal, mangan… Liječi hipohromne anomalije, manjak apetita, opštu slabost organizma, iznemoglost, umor, gubitak mase, reumatizam…
Izvor pod nazivom “Lepotica” ima poseban značaj za liječenje kožnih oboljenja, a vjeruje se da poboljšava kvalitet tena i kože lica. Ova voda sadrži niz minerala koji umanjuju kožne probleme.
Jugoistočno od Crnog Gubera nalazi se izvor “Očna voda”. Ovaj izvor je malog kapaciteta, ali sadrži više mineralnih sastojaka od svih drugih izvora u regiji. “Očna voda” pomaže kod očnih oboljenja i sluzokože, kao i kod konjuktivitisa.
Izvor “Mali Guber” izrazito je mineralizovan i koristi se za specifična oboljenja. Sadrži velike količine kalcijuma i magnezijuma, bistra je, bez boje i ima kiselkasti okus. Odlikuje se visokim sadržajem željeza, kao i arsena.
Banja je smještena u blizini grada Srebrenice, na nadmorskoj visini od 560 metara. Okružena je bogatim listopadnim i zimzelenim šumama, te šetnim stazama.
