Današnjim generacijama nepoznat, ali za istoriju evropske arhitekture i dizajna i te kako značajan stvaralac, bio je Selman Selmanagić, istaknuti dizajner jedan od pionira slavne nemačke škole Bauhaus. Selman je rođen 1906. godine u obrazovanoj srebreničkoj porodici od oca Alije i majke Hajrije a kao mladić uputio se u Sarajevo da izuči zanat za stolarskog majstora, jer je pokazivao interesovanje i talenat za oblikovanje drveta.
Mladi i izuzetno talentovani šegrt Selmanagić bio je prirodno obdaren osebujnom radoznalošću i nepokolebljivom željom da proširi vidike i svoje znanje. Nakon što je odlučio da nastavi svoje obrazovanje u Ljubljani, život mu je priredio izuzetan preokret. Tokom putovanja vozom, na relaciji između Zagreba i Berlina, sudbina je odredila da sretne jednog Austrijanca koji mu je rekao da njegove izvanredne veštine i kreativnost zaslužuju mesto u prestižnoj i inovativnoj školi Bauhaus, nedavno osnovanoj i već čuvenoj u umetničkim krugovima. U tom trenutku, Selmanagić odlučuje da prihvati izazov, svestan da će ta odluka jako uticati na dalji tok njegovog života. Tako Selman upisuje, tada malo poznatu, ali kasnije proslavljenu Bauhaus školu koja se upravo bila preselila iz Vajmara u mali industrijski gradić Desau odakle će u potonjim decenijama ispisivati istoriju umetnost dizajna.
„Diplomirao je 1932. godine i u to su se vrijeme objavljivale diplome i njegova je broja 100. Bio je avanturističkog duha i želio je putovati svijetom i upoznavati druge kulture, jer je i škola bila tipa da su u njoj studirali ljudi iz cijelog svijeta. Zbog ekonomske krize nije mogao lako naći posao, ali i zbog politike u Njemačkoj. Svršenici škole, koja je zatvorena kao leglo boljševizma i komunizma, mada je imala najviše obrazovne standarde, napuštali su Njemačku. Selman je krenuo na Bliski istok i boravio je tamo do 1939. i sarađivao je u renomiranim ateljeima u Jerusalemu i Tel Avivu, to je tada Palestina pod britanskom upravom, i pokazao je veliki stupanj društvene snalažljivosti i inteligencije jer je u tako složenim političkim okolnostim uspio naći posao“.
Kao ubijeđeni i deklarirani komunist, Selmanagić se uoči Drugog svjetskog rata, na poziv prijatelja, vraća u Njemačku, a u Berlinu će provesti sve ratne godine radeći kao filmski arhitekt i scenograf u UFA-inim studijima. Učestvovao je u proizvodnji propagandnih filmova zabavnog karaktera sarađujući aktivno sa pokretom otpora.
Završetak Drugog svjetskog rata Selmanagić dočekuje u porušenom Berlinu i tada zapravo počinje njegova blistava karijera izvanserijskog arhitekte. Već tokom rata, zajedno sa grupom bliskih saradnika, Selmanagić počinje izrađivati planove za obnovu grada, a nakon okončanja rata svoje ideje počinje realizirati u dva smjera. Projektuje sportske objekte i aktivno radi u restauraciji spomenika kulture” – piše u svojoj monografiji “Selman Selmanagić i Bauhaus” istoričarka umetnosti iz Sarajeva Aida Abadžić-Hodžić.
Selman će posle Drugog svetskog rata puno raditi u Nemačkoj i samom Berlinu, čija obnova i izgadnja su tek započele. On je imao suštinsku ulogu u obnovi posleratnog Berlina, od 1945. do 1960. godine. Njegov doprinos bio je dvostruko značajan. Kao član tima za obnovu grada, predano je radio na izgradnji sportskih i kulturnih objekata, a posebno se istakao kao autor najvećeg fudbalskog stadiona u istočnom Berlinu. Njegovom zaslugom, Nemačka danas uživa u očuvanim kulturno-istorijskim spomenicima grada Berlina jer je, uprkos surovim posleratnim uslovima, uspeo da se izbori za zaštitu i obnovu brojnih znamenitosti od propadanja. Selmanagićeva odlučnost i vizionarstvo bili su ključni u očuvanju važnih građevina, kao što je berlinska katedrala, koju je uspeo sačuvati uverivši sovjetske generale o njihovoj kulturnoj vrednosti i statusu spomenika nulte kategorije.
Njegovo ime ostavlja neizbrisiv trag u istoriji evropske arhitekture i dizajna Nemačke. Dok je u Nemačkoj njegovo delo visoko cenjeno i prepoznato, na ovim prostorima, nažalost, nemamo priliku da vidimo realizovane ili sačuvane projekte koji bi mogli posvedočiti o njegovom talentu i viziji. Selmanagić ostaje stvaralac sa našeg podneblja od izuzetnog značaja, čije nasleđe i danas inspiriše nove generacije arhitekata i dizajnera širom Evrope.
Selman Selmanagić, rođeni Srebreničanin, u svome srcu čuvao je uspomene dečačkog života u tom malom i tragičnom istočnobosanskom gradiću kao svoje najdragocenije duhovno nasleđe. Njegova povezanost sa rodnim krajem bila je toliko jaka da je, kada je preminuo u Berlinu 1986. godine, ostavio za sobom želju da ga nasljednici sahrane u Srebrenici. On sada počiva u blizini Memorijalnog centra u Potočarima, a ovaj čin simbolizuje duboku vezu sa mestom njegovog porekla.
U istoriji bivše jugoslovenske i novije BH kulture i umetnosti ime i delo Selmana Selmanagića nisu dovoljno proučeni niti vrednovani na način kako je to ovaj vredni i nadareni, a iznad svega plemeniti i humani, stvaralac zaslužio. Otuda ostaje obaveza i nasleđe da se kako Selman tako i ljudi poput njega više poštuju, njihova dela vrednuju i predaju pokolenjima kao vredna kulturna i stvaralačka baština.
